Wiadomości Górnicze, nr 7-8/2010

KICKI J., DYCZKO A.: Przyszłość rozwiązań informatycznych w górnictwie – systemy Business Intelligence (BI) i nie tylko.

Zainteresowanie systemami Business Intelligence (BI) jest od lat zauważalne na całym świecie. Nie inaczej jest w Polsce, chociaż skala ich wdrożeń jest niezwykle ograniczona zracji jeszcze w dalszym ciągu niewielkiej obecności rozwiązań informatycznych w polskim górnictwie. Widoczne zapotrzebowanie dotyczy przedsiębiorstw górniczych, które wdrożyły systemy klasy ERP. W artykule przedstawiono rosnące zainteresowanie systemami BI iprzykłady ich wdrożenia.

---

BRZYCHCZY E.: Możliwe kierunki rozwoju systemów wspomagania planowania produkcji górniczej w przemyśle węgla kamiennego.

W artykule wskazano na możliwe kierunki rozwoju systemów wzakresie planowania produkcji górniczej w kopalniach węgla kamiennego. Przedstawiono krótką charakterystykę systemów opisanych w literaturze, a także wskazano na najnowsze osiągnięcia wtym zakresie. Podano wraz z uzasadnieniem elementy, które powinny być uwzględniane w aplikacjach obsługujących proces przygotowania produkcji w warunkach kopalni węgla kamiennego.

---

RAJWA S., WRANA A.: Wspomaganie decyzji w procesie przygotowania produkcji górniczej.

Optymalizacja procesu przygotowania produkcji górniczej jest zagadnieniem bardzo złożonym, wymagającym systemowych analiz o charakterze technicznym, ekonomicznym i organizacyjnym. W artykule proponuje się przyjęcie pewnego algorytmu postępowania opracowanego na bazie badania ankietowego przeprowadzonego we wszystkich zakładach górniczych w Polsce wydobywających węgiel kamienny systemem ścianowym. Metoda ta opiera się na wykorzystaniu macierzy zależności uwzględniającej kryteria, parametry iczynniki geoinżynieryjne, na które projektujący roboty górnicze może mieć pewien wpływ i powinien w konsekwencji zwrócić na nie szczególną uwagę.

---

MICHALSKI R.: System informacyjny w przedsiębiorstwie wydobywczym na przykładzie KWB „Konin” w Kleczewie SA.

W przemyśle wydobywczym informatyka odgrywa ważną rolę. Systemy informatyczne dostarczają informację w celu podejmowania wartościowych decyzji. Trudno sobie wyobrazić dzisiejsze kopalnie bez wdrożonych systemów informatycznych klasy ERP i Business Intelligence. Ich podstawowym zadaniem jest przekazywanie rzetelnej informacji w odpowiednim czasie, tak aby możliwe było podejmowanie właściwych decyzji w poszczególnych obszarach przedsiębiorstwa.

---

BOJKO B., ISAKOW Z., KRZYSTANEK Z., TRENCZEK S.: Zintegrowany system bezpieczeństwa dla dyspozytorni zakładów górniczych.

Przypomniano podstawowe zagrożenia naturalne występujące w polskim górnictwie oraz rys historyczny rozwoju przyrządów pomiarowych, urządzeń i systemów przeznaczonych do kontroli parametrów atmosfery kopalnianej oraz zjawisk geodynamicznych. Przedstawiono przykłady najnowszych wersji systemów wspomagających Dyspozytora ruchu i bezpieczeństwa. Omówiono najistotniejsze jego elementy powierzchniowe oraz spójny kompleks urządzeń dołowych. Opisano funkcje, jakie system realizuje, w tym automatycznie działające zabezpieczenia i alarmowanie.

---

WINKLER T., DUDEK M., CHUCHNOWSKI W., MICHALAK D., TOKARCZYK J., ROZMUS M.: Narzędzia internetowe upowszechniające wiedzę o projektowaniu ieksploatacji maszyn i urządzeń górniczych.

W artykule przedstawiono budowę i zastosowanie repozytoriów wiedzy do wy-branych typów maszyn urabiających i transportowych. Repozytoria te są upowszechniane na platformie internetowej oraz za pomocą przenośnych komputerów i czytników RFID. Zakres wspomagania obejmuje zarówno prace projektowe jak i operacje robocze wykonywane pod ziemią. Pokazano wpływ organizacji zasobów wiedzy na zakres i formy szkoleń zawodowych na stanowiskach pracowniczych. Omówiono aspekty organizacyjne związane z koniecznością podziału zasobów wiedzy między uczestnikami procesów projektowania i eksploatacji.

---

KRAUS W.: Włączenie klientów Kompanii Węglowej SA do systemu SZYK2 wzakresie procesów sprzedaży poprzez portal internetowy.

W artykule przedstawiono internetowy system informatyczny o nazwie Portal Klienta SZYK2/KSK/EKKW, opracowany w celu organizowania współpracy Kompanii Węglowej SA z siecią jej klientów. Przedstawiono m.in. zarządzanie – za pomocą portalu SZYK2/KSK/EKKW – dokumentacją handlową (umowa roczna, zamówienie kwartalne, zlecenie sprzedaży) wraz ze stosowaniem kwalifikowanego podpisu cyfrowego.

---

KRAWCZYK A.: Obszary działalności Komisji Geomatyki Górniczej oraz jej powiązania z Dyrektywą INSPIRE Komisji Europejskiej.

W artykule zaprezentowano obszary działalności Komisji Geomatyki Górniczej (KGG). Wymienione obszary działalności zostały zidentyfikowane na bazie problemów związanych ze wdrożeniami informatycznymi prowadzonymi w działach technicznych kopalń. Podkreślono znaczenie otwartości i interoperacyjności oprogramowania, w przeciwieństwie do oprogramowania monolitycznego. Omówiono potrzeby w zakresie kształcenia w szkołach wyższych oraz dokształcania kadry w zakresie stosowania nowoczesnych technologii internetowych. Omówiono przedmiot jak i znaczenie dla górnictwa Dyrektywy KE INSPIRE.

---

PONIEWIERA M.: Model numeryczny złoża węgla kamiennego i jego praktyczne zastosowania.

W artykule zaprezentowano Numeryczny Model Złoża, podano przykłady jego praktycznego wykorzystania. NMZ jest rozumiany jako baza danych wraz z oprogramowaniem pozwalającym na prowadzenie górniczych map podstawowych, przeglądowych i specjalnych. Przy jej pomocy można wykreślić dowolną mapę tematyczną w wybranej skali, utworzyć kartę otworu wiertniczego, sporządzić profil wyrobiska, wygenerować przekrój geologiczny itp. Oprogramowanie ma zapewnić bezpieczeństwo administrowania danymi oraz umożliwić archiwizowanie informacji. Omówiono technologię wdrażania NMZ wKompanii Węglowej SA.

---

PASZKO A.: Sporządzanie mapy cyfrowej wyrobisk górniczych ZG „Janina”.

Mapy cyfrowe w ZG „Janina” sporządzane są w środowisku AutoCAD z zastosowaniem programu autorskiego TMGMAPA przygotowanym w dziale mierniczo-geologicznym. Program ten automatyzuje proces wektoryzacji znaków na mapach górniczych. Program TMG-MAPA, przez zastosowanie narzędzi automatyzujących wektoryzację oraz zarządzających strukturą warstw, zmniejsza liczbę błędów. Mapy przeglądowe wyrobisk górniczych w skali 1:5000 i 1:10000 zastępują dotychczasowe formy dokumentacji. Nowoczesna technologia umożliwia uzyskanie elastycznej struktury danych, niezbędnych do sporządzania map wyrobisk górniczych.

---

CIĄPAŁA P., BAŁCHAN J.: Rozwój systemu prowadzenia mapy wyrobisk górniczych i zarządzania jej treścią w LW „Bogdanka” SA.

Lubelski Węgiel „Bogdanka” SA po wielu odważnych i zdecydowanych działaniach stał się czołowym przedsiębiorstwem w swojej branży. Wprowadzenie informatycznego systemu wspomagania decyzji w procesie przygotowania złoża do eksploatacji w zakresie mapy wyrobisk górniczych jest jednym z priorytetowych celów. W artykule przedstawiono trwający proces wdrażania projektu w Dziale Mierniczo-Geologicznym oraz nabyte doświadczenia i plany.

---

GAWIN A.: Aktualizacja numerycznego modelu wyrobiska odkrywkowego PGE KWB „Bełchatów” SA z zastosowaniem fotogrametrii cyfrowej.

PGE Kopalnia Węgla Brunatnego „Bełchatów” SA w Rogowcu jest jedyną kopalnią odkrywkową w Polsce, wykorzystującą fotogrametrię naziemną do inwentaryzacji stanu robót górniczych oraz aktualizacji cyfrowego modelu wyrobiska. W związku z zanikiem w fotogrametrii technologii analogowych oraz ze względu na trudności związane z pozyskaniem materiałów eksploatacyjnych (np. szklanych klisz fotogrametrycznych, części zamiennych do autografu analitycznego), koniecznym stało się stopniowe zastępowanie stosowanej do tej pory fotogrametrii analitycznej − fotogrametrią cyfrową. Rozpoczęty w roku 2005 program opiera się na wykorzystaniu naziemnych obrazów cyfrowych oraz cyfrowych stacji roboczych do pomiarów fotogrametrycznych.

---

KORSKI J.: Zarządzanie kryzysowe w przedsiębiorstwie górniczym. Część 2. Źródla i przebieg kryzysu.

Źródłem każdego kryzysu czy sytuacji kryzysowej w przedsiębiorstwie górniczym może stać się każde zagrożenie, którego ujawnienie się może spowodować zahamowanie rozwoju przedsiębiorstwa lub utrudnić albo uniemożliwić realizację jego celów. Każdy system i każda organizacja ma pewną możliwość reagowania na zewnętrzne czynniki zakłócające lub wewnętrzne zaburzenia funkcjonowania (np. niesprawności). W artykule omówiono źródła kryzysu, typologię przyczyn, źródeł i zagrożeń w ujęciu ogólnym oraz kryzys jako proces Określenie faz rozwoju sytuacji kryzysowej pozwala na zrozumienie istoty zarządzania kryzysowego w organizacji, nie tylko jako reagowania kryzysowego, ale także jako szeroko rozumianej prewencji antykryzysowej i wczesnego wykrywania przyszłych zagrożeń.